Yangiliklar
"Navoiyshunoslar forumi-2026": Navoiy — maʼrifat, ilm va inson kamoloti timsoli
February 09 , 2026
1329
8-fevral kuni Toshkent viloyatining so‘lim maskani — Green Hills Resort manzili yana bir bor ma’naviyat va tafakkur markaziga aylandi.
Buyuk mutafakkir, so‘z mulkining sultoni Alisher Navoiy tavalludining 585 yilligi munosabati bilan xalqaro miqyosdagi “Navoiyshunoslar forumi” yuqori saviyada tashkil etildi.
Xalqaro Nordik universiteti va UzReport TV tashabbusi bilan Toshkent viloyati hokimligi, Alisher Navoiy nomidagi xalqaro jamoat fondi hamkorligida o‘tkazilgan mazkur nufuzli anjuman ilm ahli, adabiyotshunoslar, navoiyshunoslar, professor-o‘qituvchilar, talaba-yoshlar va madaniyat arboblarini bir maqsad – Navoiy merosini chuqur anglash va targ‘ib etish yo‘lida jamladi.
Anjuman doirasida o‘tkazilgan ilmiy-badiiy davra suhbatida nafaqat yurtimiz olimlari, Avstriya, Belgiya, Koreya,Turkiya, Eron, Pokiston, Qirg‘iziston va boshqa Yevropa, Sharq, Osiyo mamlakatlari navoiyshunoslari o'z ma’ruzalari bilan ishtirok etdilar. Keng qamrovli ochiq fikr almashinuvi Navoiy merosini zamonaviy talqinda qayta o‘rganish imkonini berdi.
Forum nafaqat ilmiy uchrashuv, balki so‘z, tafakkur va ma’naviyat bayramiga aylandi. Unda Navoiy ijodining badiiy-estetik qudrati, turkiy til taraqqiyotidagi tarixiy o‘rni, ma’naviy-ma’rifiy merosining yoshlar tarbiyasidagi ahamiyati, xalqaro navoiyshunoslik istiqbollari, davlat va jamiyat boshqaruvidagi ma’murchilik islohotlaridagi o‘ziga xos jihatlari kabi masalalar atroflicha muhokama qilindi.
Mahalliy va xorijiy mutaxassislar Navoiyni mumtoz shoirgina emas, balki milliy tafakkur me’mori, ma’rifatparvar davlat arbobi va til siyosatining asoschisi sifatida e’tirof etib o‘tdilar.
Anjumanda qator ibratli takliflar ham ilgari surildi. Jamiyatda navoiyshunos olimlar imijini oshirish, jumladan akademik Aziz Qayumovning yuz yilligini munosib nishonlash, Navoiyga ixlosmandlikni xalq orasida keng yoyish takliflari ilgari surildi va Xalqaro Nordik universiteti, Alisher Navoiy nomidagi famoat fondi rahbariyati tomonidan maʼqullandi.
Shuningdek, kelgusi navoiyshunoslar avlodini tayyorlash, eng noyob fondlardan Navoiy qo‘lyozmalari, munojot, maktub va vaqfiyalarini to‘plash va ularning fiksimil nashri — aslini o‘qish imkoniyatini kengaytirish, raqamlashtirish ishlarini jadallashtirish, xorijiy olimlar uchun ilmiy transkripsiyasini yaratish hamda yig‘ma ilmiy nashrlar chop etish ishlarida birlashishga kelishildi.
Forumning rasmiy ochilishida Toshkent viloyati hokimining o‘rinbosari Otabek Sultanbekov, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisining ijodiy masalalar bo‘yicha birinchi o‘rinbosari Minhojiddin Mirzo, Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining o‘rinbosari Farhod Boqiyey, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti direktorining o‘rinbosari, professor, navoiyshunos olim Maqsud Asadov, Alisher Navoiy nomidagi o‘zbek tili va adabiyoti universiteti adabiyotshunos olimi Nurboy Jabborov, Xalqaro Nordik universiteti rektori, professor Sherzod Mustafakulov, Alisher Navoiy nomidagi xalqaro jamoat fondi direktori Olimjon Davlatov, shuningdek, turkiyalik olim Kemal Yavuz Ataman va boshqa xorijiy mehmon-tadqiqotchilarning ma’ruzalari tinglandi.
Ular Navoiy merosining jahon adabiyoti xazinasidagi o‘rni, turkiy so‘zning qudratini dunyoga tanitishdagi xizmatlari hamda komil inson tarbiyasidagi beqiyos ahamiyatini alohida ta’kidladilar. Bahor butun dunyoda mart oyida boshlansa Hazrat Navoiy bobomiz tavalludi munosabati bilan O‘zbekistonda 9-fevralda boshlanishi, bu oy chin maʼnoda maʼnaviy poklanish oyi ekanligi eʼtirof etib o‘tildi.
Ilm va san’at uyg‘unligi forumning eng yorqin jihati bo‘ldi. Forumda ma’ruzalar bilan birga Navoiyning sara g‘azallari o‘qildi va sharhlandi. Dostonlari badiiy tahlil etildi.
Badiiy kechada taniqli xonanda va el suygan san’atkorlar tomonidan Navoiy g‘azallariga bastalangan kuy-qo‘shiqlar ijro etilib, mehmonlarga unutilmas zavq ulashdi. Navoiy so‘zlari ohang, sahna va qalblarda yashayotgani yana bir bor namoyon bo‘ldi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Navoiy merosi bugun nafaqat milliy, balki umuminsoniy qadriyat sifatida dunyo ilmiy jamoatchiligi e’tiborini tobora ko‘proq jalb etmoqda. “Navoiyshunoslar forumi”da Hazrat Navoiy bugunimiz va kelajagimiz bunyodkori ham ekanligi, uning hikmatlari va saboqlari hamon millatlarni birlashtirib, qalblarni tarbiyalashi, yoshlarni yuksak maqsadlarga chorlab turishi o‘z isbotini topdi.
Forum yakunida qo‘shma ilmiy tadqiqotlar, nashrlar, tarjimalar va akademik almashinuvlarni kengaytirish bo‘yicha kelishuvlar ilgari surildi. Bu forum Navoiy poydevor qo‘ygan so‘z saltanatining bugungi avlod qalbidagi yangilangan sadosi bo‘ldi.
So'nggi yangiliklar
Federatsiya ➖ Nordik ➖ inklyuziv maktab hamkorligi: "Har bir yosh — imkoniyat egasi!"
Prezident tomonidan sport sohasida belgilab berilgan ustuvor vazifalar ijrosi doirasida O‘zbekiston shaxmat Federatsiyasi, 77-sonli ixtisoslashtirilgan maktab-internati hamkorligida o‘quvchilar hamda Nordik universiteti talabalari ishtirokida shaxmat va shashka musobaqasi o‘tkazildi.
Bugungi ta’lim siyosatida inklyuzivlik zaruriy tamoyil. Shu maʼnoda, mazkur musobaqa orqali yoshlarning intellektual salohiyatini ochish, ularni ijtimoiy faollikka jalb etish hamda “har bir yosh — imkoniyat egasi” degan g‘oyani amalda ro‘yobga chiqarishga alohida e’tibor qaratildi.
Tadbirda O‘zbekiston Shaxmat federatsiyasi vakillari hamda xalqaro grossmeysterlar ishtirok etib, yoshlar bilan ochiq muloqot olib bordilar. Bu bilan esa ishtirokchilar uchun nafaqat musobaqa, balki xalqaro darajadagi ustozlar tajribasidan bevosita bahramand bo‘lish imkoniyati ham yaratildi.
Shuningdek, shaxmatga oid kitoblar taqdimoti o‘tkazilib, bilim almashildi. Eng sara qo‘llanmalar jamlanmasi yosh ishtirokchilarga sovg‘a qilindi.
🏆 Shaxmat musobaqasi g‘oliblari (talabalar):
🥇 Zafar Zoitjonov
🥈 Farangiz Abdumo‘minova
🥉 Aziz Azimov.
🔲 Shashka bo‘yicha g‘oliblar (maktab o‘quvchilari):
🥇 Shukrulloxon Salomov
🥈 Diyorbek Joniqulov
🥉 Oybek Rahimqulov.
Nordik universitetida tafakkurli avlodni tarbiyalash, yosh yetakchilarni shakllantirish va ta’limda haqiqiy teng imkoniyatlarni ta’minlashga qaratilgan tashabbuslar izchil davom etadi.
Ta’lim siyosatida yangi paradigma: sun’iy intellekt va til kompetensiyalari
Ushbu anjumanda zamonaviy ta’lim siyosatining ustuvor yo‘nalishlari — raqamlashtirish, innovatsion pedagogika va sun’iy intellekt integratsiyasi chuqur ilmiy muhokama qilindi.
Bugungi globallashuv sharoitida xorijiy tillarni mukammal egallash nafaqat kommunikativ ehtiyoj, balki iqtisodiy va ilmiy raqobatbardoshlikning muhim omiliga aylanmoqda. Konferensiyada ta’kidlanganidek, aynan sun’iy intellekt texnologiyalari orqali ushbu jarayonda tub burilish yasalib, ta’lim tizimi yangi bosqichga olib chiqilmoqda.
Anjumanda ta’lim siyosati nuqtayi nazaridan asosiy yo‘nalishlar alohida e’tibor markazida bo‘ldi:
— raqamli transformatsiya va adaptiv o‘quv platformalari orqali individual ta’lim trayektoriyalarini shakllantirish;
— avtomatlashtirilgan tarjima tizimlari yordamida lingvistik modellar asosida tarjima sifatini oshirish;
— intellektual lingvistika orqali matnlarni semantik tahlil qilish va interpretatsiya jarayonlarini avtomatlashtirish.
Mazkur yo‘nalishlar ta’lim tizimida an’anaviy “bilimni uzatish” modelidan “bilimni boshqarish va ishlab chiqarish” modeliga o‘tish jarayonini yaqqol ifodalaydi.
Konferensiya doirasida sun’iy intellekt asosidagi innovatsion pedagogik yondashuvlar, AI texnologiyalarini ta’limga joriy etishning konseptual asoslari, badiiy matnlarni raqamli metodlar orqali tahlil qilish hamda tarjimashunoslikda AI’ning lingvistik va funksional imkoniyatlari keng yoritildi. Bu yo‘nalishlar amaliy jihatdan ta’lim sifatini oshirish, o‘qitish metodikasini modernizatsiya qilish va tarjima jarayonlarini optimallashtirishga xizmat qiladi.
Anjuman xalqaro miqyosda o‘tkazilib, unda xorijiy davlatlar va respublikamiz oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari, ilmiy tadqiqotchilar, soha mutaxassislari hamda iqtidorli talabalar faol ishtirok etdilar. Ilmiy muloqotlar davomida ilg‘or g‘oyalar almashildi, akademik hamkorlik aloqalari yanada mustahkamlandi.
Tadbir ishtirokchisi - AQSh Davlat departamenti ingliz tili bo‘yicha mutaxassisi, O‘zDJTU professori Giuseppe Chiaramonte o‘z taassurotlarini bildirib, sun’iy intellektni ta’lim jarayoniga to‘g‘ri tatbiq etish, undan oqilona foydalanish va talabalarni to‘g‘ri yo‘naltirish bugungi kun o‘qituvchisining eng muhim vazifalaridan biri ekanini ta’kidladi. U Markaziy Osiyo davlatlari tajribasini qiyoslab, O‘zbekistonda innovatsiyalarga ochiqlik, yangi g‘oyalarni qo‘llab-quvvatlash va ularni amaliyotga joriy etish borasidagi ijobiy muhitni alohida e’tirof etdi. Uning “Inson agentligi, mashina ravonligi: til o‘qitish va tarjima uchun yangi savodxonlik” mavzusidagi kreativ ma'ruzasi katta qiziqish bilan tinglandi.
Buyuk merosga nazar: talabalar esse tanlovida
Uning bebaho merosi — "Temur tuzuklari" esa asrlar osha davlat boshqaruvi va insoniy qadriyatlar maktabi bo‘lib xizmat qilib kelmoqda.
Ana shu buyuk merosni chuqur anglash, uni zamonaviy nigoh bilan talqin qilish maqsadida Nordikning kitobxon talabalari o‘rtasida esse tanlovi tashkil etildi.
Yoshlarimiz “Temur tuzuklari – adolat va davlat boshqaruvi maktabi” mavzusida qalam tebratar ekanlar, ular tarixga murojaat qilish barobarida bugunning muhim savollariga ham javob izladilar.
Bu tanlov yoshlar tafakkuri, tahliliy qarashi va o‘zlikni anglash yo‘lidagi o‘ziga xos yo‘l bo‘ldi.
Yoshlar, tinchlik va xavfsizlik: Markaziy Osiyo yoshlari muzokara stolida
27-apreldan start olgan ushbu nufuzli tadbir Markaziy Osiyoning to‘rt mamlakati — Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va O‘zbekistondan saralangan 25 nafar faol yoshlarni bir maydonga jamladi.
Mazkur loyiha doirasida ishtirokchilar diplomatik simulyatsiya orqali, ya’ni xalqaro muzokaralarga yaqinlashtirilgan interaktiv jarayonda o‘z bilim va ko‘nikmalarini sinovdan o‘tkazmoqda. Ular diplomat rolida chiqish qilib, global xavfsizlik masalalarida pozitsiya bildirishmoqda, rezolyutsiyalar ishlab chiqib, murosaga kelish yo‘llarini izlashmoqda. Bu jarayon yoshlarning nafaqat nazariy bilimini, balki tanqidiy fikrlash, muzokara olib borish, muloqot va qaror qabul qilish kompetensiyalarini shakllantirishga xizmat qilyapti.
Ayniqsa, BMTning “Yoshlar, tinchlik va xavfsizlik” kun tartibi doirasidagi muhokamalar tadbirning dolzarbligini yanada oshirmoqda. Bu esa O‘zbekistonning yoshlar diplomatiyasi bo‘yicha faol pozitsiyasini yana bir bor namoyon etyapti.
Tadbir 5 kun davomida bosqichma-bosqich, nazariya va amaliyotni uyg‘unlashtirgan holda olib borilmoqda.
“Model OSCE dasturida yoshlar uchun diplomatiya va muzokaralar bo‘yicha amaliy tajribalar beriladi, shu bilan birga xalqaro tashkilotlar faoliyatini chuqurroq anglashga yordam beriladi. Markaziy Osiyo bo‘ylab ishtirokchilarni birlashtirish orqali bu tashabbus mintaqaviy hamkorlikni mustahkamlaydi va umumiy xavfsizlik muammolarini hal etishda yoshlarning faolligini qo‘llab-quvvatlaydi,” — dedi O‘zbekistondagi OSCE loyihalar koordinatori, elchi Antti Karttunen. "Besh kun davomida ishtirokchilar OSCE faoliyati bilan tanishadi, dolzarb xavfsizlik masalalarini muhokama qiladi, qaror qabul qilishda yoshlarning rolini o‘rganadi hamda “Yoshlar, tinchlik va xavfsizlik” bo‘yicha BMT Xavfsizlik Kengashining 2250-sonli rezolyutsiyasini amalga oshirish masalalarini tahlil qiladi."
Tadbirda amaliy o‘rganishga alohida urg‘u berilib, interaktiv mashg‘ulotlar orqali ishtirokchilar asosiy mavzular bo‘yicha ko‘p tomonlama muzokaralar olib bormoqda. Gender tengligi, inklyuziv ishtirok va yoshlarning tinchlik hamda xavfsizlikdagi roliga alohida e’tibor qaratilyapti.